لە رۆژی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی دژ بە ژناندا بە کۆی دەنگە نارەزاکانمان دەڵێین : هەر توندوتیژیەک شێوازێکی کوشتنە و نا بۆ کۆمەڵکوژیی ژنان

 

توندوتیژی ئەو زهنیەتەیە کە گەوهەری ئایدیۆلۆژیای سیستەمی پیاوسالاری پێک دێنێت و بەو عەقڵیەتەوە  بە درێژای تەمەنی پێنج هەزارساڵەی  هێرشی کردوەتە سەر کۆمەڵگای دایکایەتی لە جێگای ئاشتەوایی و یەکسانیی و ئازادیی و دادی کۆمەڵایەتیی لە ڕێگەی شکانەوەی رەگەزی ژن کۆمەڵگای رووبەڕووی چەوسانەوەو کۆیلایەتیی و چینایەتیی و رەگەزگەرایی کردوەتەوە. لە ئەنجامدا هەموو تاکەکانی کۆمەڵگا بە ژن و پیاو و ژینگەوە زەرەرمەند بوون، بەڵام ژن وەک  هێزی پێکهینەری کۆمەڵگا قوربانی یەکەمە .


ئەگەرچی رۆژی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژیی بۆ ئەو رووداوە دەگەرێندرێتەوە کە لە ساڵی ١٩٦٠ لە وڵاتى دۆمینیک سێ خوشکى شۆڕشگێڕى نێو بزووتنەوەى تێکۆشانى ئازادیى (قەلاندەستینا) بە ناوەکانى (پاترییا، مێرڤا، ماریا تەرسێل میرابێل) کە لە دژى دیکتاتۆرى ترۆئیلۆ لە کۆمارى دۆمینیکدا تێدەکۆشان، پاشان لە لایەن سەربازانى سوپاى دیکتاتۆرەوە دەگیرێن و سەرەڕاى لێدان و ئەشکەنجە بەشێوەیەکى وەحشیانە دەست درێژى سێکسیان دەکرێتە سەر و پاشان دەیانکوژن. ژنانى وڵاتانى دۆمینیکیش لە دژى ئە ڕووداوە ڕادەپەڕن و تێدەکۆشن تا ڕووخانى ئەو دیکتاتۆرە. بۆیە بۆ یه‌که‌مین جار له‌ "یه‌که‌مین کۆبوونه‌وه‌ی فمێنیستی بۆ ئامریکای لاتین‌و دوورگه‌کانی ده‌ریای کارائیب" که‌ له‌ بوگوتا‌ی کولومبیا له‌ رۆژه‌کانی ١٨ تا ٢١ی ژوئیه‌ی ١٩٨١ به‌ڕێوه‌ چوو، رۆژی ٢٥ی نوامبر وه‌ک "رۆژی جیهانی خه‌بات له‌ دژی توند‌وتیژی له‌ دژی ژنان" راگه‌یه‌ندرا. بەڵام هەموو بەڵگە مێژووی و زانستەکانی کۆمەڵناسی ئەو راستیانە پشتڕاست دەکەنەوە کە توندوتیژی تەمەنەکەی هاوتەریبە لەگەڵ تەمەنی پیاوسالاریی و بەرەنگاربوونەوەشی بەبەردەوامی لەلایەن مرۆڤەکانەوە هەبووە، بەتایبەتی ژن هیچ کاتێک ئەو سیتەمە داسەپێنراوەی لە ناخەوە پەسەند نەکردووە و تا رۆژی ئەمرۆیش لە تێکۆشاندایە .


توندوتیژیی بە هەر سێ جۆرەکەی جەستەیی و دەروونیی و سێکسیی، لە هەموو بوارەکانی سیاسیی و سەربازیی و ئابووریی و یاسایی و کۆمەڵایەتیی...هتد بەڕێوە دەچێت. لە ئەنجامدا لێدان و ئەشکەنجە و زیندانی کردن و کوشتن و سووکایەتی پێکردن و بچوکردنەوە و سنووردارکردنی مافەکانی و سەرکوتکردن و چەوسانەوە و کردنە ریکلام و بازرگانی پێوەکردن، کڕین و فرۆشتنی و کردنە کەسێکی لەشفرۆش، ئەمانە هەموو لە سەرتاسەری جیهاندایه ‌و کەم تا زۆر یەک ژنیش نیە رووبەڕووی جۆریک لە جۆرەکانی، یان چەندین جۆر لەو توندوتیژیانە یان رووبەڕووی زۆربەیان نەبێـتەوە، بە هۆکاری ئەوەی کە رەگەزی مێینەیە .


ژنانی  ئازادیخوازو تێکۆشەرانی دیموکراتیی :
ئێمەی ژنانی کورد لەگەڵ ئەوەی رووبەڕووی چەوسانەوەی رەگەزیی دەبینەوە رووبەڕووی چەوسانەوەی نەتەوەیش دەبینەوە لە ئەنجامدا رۆژانە ژنانی کورد لەسایەی سیستەمی دەسەڵاتدارانەوە رووبەڕووی گرتن و ئەشکەنجەو زیندانی کردن و سزای لەسێدارەدان دەبنەوە، هەروەها لە ئەنجامی بەڕێوەبردنی تێکۆشانێکی بێ وێنەی بزوتنەوەی ئازادیخوازانەی ژنانی کورد لە پێناوی ئازادی نەتەوەیی و رەگەزیی و دیموکراتیەتدا رۆژانە لە رووبەڕووبونەوەدا ژنی کورد گیانی خۆی بەخت دەکات. لەسەرتاسەری جیهانیشدا تاکە بزووتنەوەیە کە بە شێوەیەکی راستەوخۆ  کاریگەرە بۆ تێپەراندنی  هەموو جۆرەکانی چەوسانەوەکانی سەر ژنان و کۆمەڵیک نرخ و بەهای بۆ ئازادی رەگەزیی ئافراندووە.


کۆمەڵگای باشووری کوردستان و ئێراق سەرەڕای گیرۆدەبوونی بە کۆمەڵێک یاسای کۆنەپارێزیەوە دەسەڵاتی داد و جێبەجێکردن تا دوا ڕادە لەبەرامبەر ئەم دیاردەیە خەمساردە. بە پێی ئەو ئامارەی کە لەلایەن دام و دەزگای حوکمەتەوە راگەیەنراوە لە سێ ساڵی رابردوو ١٠١٢ ژن لە هەرێمی کوردستاندا خۆیان سوتاندووە. ئەمە سەرەڕای  کوشتن و خۆکوشتن و لێدان و ئەشکەنجە و تەحەروش و لاقەکردن و لەشفرشی و بازرگانی کردن بەژنانەوە هتد… کە رێژەیەکی  بێ سنوورە،  ئەم راستیە گوزارەیە لە وەی کە لە کۆمەڵگاکەماندا رۆژانە ژن دەبنە قۆچی قوربانی. ئێمە وەک رێکخراوەکانى ژنان هەموو ساڵێک بەکەمپین و هەڵمەت و زنجیرە چالاکی هەوڵمانداوە بەرەنگاری هەموو جۆرە توندوتیژییەک ببینەوە. بۆ چارەسەریش دەڵێین کە تێکۆشانی ئازادیی بەرپرسیاریەتیەکی مێژووی و ژیانی و کۆمەڵایەتیە. پێمانوایە بەڕێوەچوونی هەر توندوتیژیەک لەسەر ژنان بەواتای شکاندن و کوشتنی کەسایەتی ژنانە. لە هەمانکاتدا هێرش و بریندارکردنی کۆمەڵگایە .


  لەو چوارچێوەیەدا لە سەرەتای ئەمساڵەوە بە کۆمەڵیک چالاکیی کەمپینێکمان راگەیاندبوو بە ناوی ”نابۆکۆمەڵکوژیی ژنان“. ئەو زنجیرە چالاکیانەمان کە بە بۆنەی رۆژی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژییەوە  ئەنجامی دەدەین بە دروشمی ”هەموو توندوتیژیەک شێوازێکی  کوشتنە، نا بۆ کۆمەڵکوژی ژنان“  دەگەیەنینە ئاستێکی به‌رز له‌ تێکۆشان. لێرەدا داواکاریەکانمان بۆ پەرلەمان و حکومەتى هەرێمى کوردستان بەم شێوەیە و لە چەند خاڵێکدا کۆ دەکەینەوە بۆ بنەبڕکردنى توندوتیژی و کوشتنى ژنان :


١. کاری جیددی بۆ جێبەجێ کردنی ماددەی ١٣٢٥ی ئەنجوومەنی ئاسایشی سەر بە نەتەوە یەکگرتووەکان بکرێت کە گرینگیەکی زیاتر بە بەشداری ژنان لە پێناو دۆزینەوەی رێگەچارە بۆ ململانێکان و دانوستاندن و بونیادنانی ئاشتی و پاریزگاریکردنی دەدات .


٢. هەموو شێوازەکانى توندوتیژىی لە هەموو بوارەکانی (سیاسیی، ئابووریی، کۆمەڵایەتیی، یاسایی هتد، وەک کەلتوورىی دەستدرێژیی بەدناو بکرێت و دەسەڵات لە چوارچێوەى یاسادا هەوڵى بنەبڕکردن و چارەسەرکردنى بدات .


٣. پێویستە کارى جیددى بۆ جێبەجێکردن و بە پراکتیک کردنى یاساى بارى خێزانىی بکرێت .


٤. کار لە پێناو دانانى یاسایەکى گونجاو بۆ ژنانی کرێکار بکرێت بە شێوەیەک کە ژنان لە ماف و ئەرکدا لەگەڵ پیاواندا یەکسان بن.

- نا بۆ کۆمەڵکوژی ژنان
- نا بۆ هەموو توندوتیژییەک و شکاندن و بریندارکردنی کەسایەتی ژنان
- بەڵێ بۆ  یەکڕیزیی تێکۆشانی ئازادیخوازانەی ژنان  

رێکخراوى ژنانى ئازادیخوازى کوردستان
کومیتەی ژنانی کۆمەڵە - پارتی سۆسیالدیموکراتی کوردستان
٢٥/١١/٢٠١١